Прамысловыя і турыстычныя зоны. Пра будучыню гарадоў-спадарожнікаў

Якімі стануць гарады-спадарожнікі ў бліжэйшы час і што іх чакае ў далёкай будучыні, распавёў карэспандэнту МЛЫН.ВУ галоўны архітэктар Мінскай вобласці Вадзім Нікалаенка.

- Мінск выйшаў далёка за межы МКАД і працягвае разрастацца. Ці варта ў бліжэйшы час чакаць далучэння да сталіцы новых тэрыторый?

- Складана адказаць на гэтае пытанне. Усе разумеюць неабходнасць абмежавання забудовы ў сталіцы і каля Мінскай кальцавой аўтадарогі, інакш у будучыні мы сутыкнемся з мноствам розных праблем: транспартны калапс, цяжкасці водазабеспячэння, пагаршэнне экалагічнага становішча. Каб сталіца не задыхнулася, разглядалі розныя варыянты. Адзін з іх — стварэнне гарадоў-спадарожнікаў. Перанос туды буйных прадпрыемстваў дазволіць вобласці атрымаць дадатковыя інвестыцыі, а сталіца вырашыць пытанне эфектыўнасці выкарыстання зямель. У 2014 годзе прынялі рашэнне зрабіць гарадамі-спадарожнікамі Дзяржынск, Фаніпаль, Лагойск, Заслаўе, Смалявічы і Рудзенск. У перспектыве спіс можа быць скарэкціраваны. Тры гады таму зацвердзілі генеральны план развіцця гэтых населеных пунктаў і адкарэктавалі генплан сталіцы да 2030-га. Нядаўна ўсталявалі два першачарговых для рэалізацыі канцэпцыі населеных пункта - Смалявічы і Рудзенск. Да канца 2020-га плануем адкарэктаваць іх генплан.

- Чаму менавіта гэтыя гарады?

- У іх зручнае месцазнаходжанне і транспартнае паведамленне. Побач Нацыянальны аэрапорт і Кітайска-Беларускі індустрыяльны парк «Вялікі камень». У Рудзенску ёсць свабодныя энергетычныя магутнасці для размяшчэння вытворчасцяў. Зараз беларуская нацыянальная біятэхналагічная карпарацыя рэалізуе там найбуйнейшы інвестыцыйны праект. Узвядуць 14 заводаў па вытворчасці незаменных амінакіслот і высокаэфектыўных кармоў. Працаваць на прадпрыемстве будзе парадкам тысячы чалавек, жылыя дамы для работнікаў ужо ўзводзяць. А ў Смалявічах ёсць прыдатныя тэрыторыі для якаснай, сучаснай жылой забудовы.

Што ж тычыцца Лагойска і Заслаўя, іх архітэктары разглядаюць хутчэй як зоны адпачынку і турызму. Там не плануецца маштабнае будаўніцтва жылля і прадпрыемстваў. У гэтых гарадах складаны рэльеф, нямала гісторыка-культурных каштоўнасцяў і помнікаў архітэктуры. А вось у Фаніпалі пад новую вытворчасць запраектавана 284 га. Прамысловая зона тут павінна павялічыцца ў два разы і заняць фактычна палову горада.

- Канцэпцыю гарадоў-спадарожнікаў зацвердзілі пяць гадоў таму. Пакуль здаецца, што маштабны праект буксуе.

- Гэта доўгатэрміновыя планы, часцяком патрабуюць новых падыходаў да будаўніцтва і адміністрацыйных працэдур. Напрыклад, у Смалявічах «Мінскбуд» узвёў дом для маючых патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў. І на гэтым справа застапарылася. Складана было знайсці мінчукоў, якія пагадзіліся б пераехаць у Смалявічы. Чаму? Спісы дольшчыкаў фармаваліся па даце пастаноўкі на ўлік маючых патрэбу. Даводзілася апытваць усіх чаргавікоў, пачынаючы з 1980-х: ці не хочуць яны пабудаваць кватэру ў Смалявічах. Натуральна, тыя, хто больш за 30 гадоў адстаяў у чарзе, ад такой прапановы адмовіліся. Якая розніца, колькі чакаць.

Сітуацыя змянілася пасля ўступлення ў сілу Указа Прэзідэнта № 103 ад 15 сакавіка 2019 года "Аб будаўніцтве жылога дома". У адпаведнасці з ім, на будаўніцтва эксперыментальнага дома ў Смалявічах накіроўваюцца тыя чаргавікі, якія першымі падалі заяву.

У выніку попыт на кватэры ў разы перавысіў прапанову - на 192 кватэры налічылі паўтары тысячы жадаючых. Іншыя жылыя будынкі плануем узводзіць па такой жа схеме. Ужо гатовы каляндарны графік будаўніцтва дамоў у Паўночна-Заходнім мікрараёне Смалявічаў. Там запланаваны два квартала на 86,8 тыс. і 137 тыс. "квадратаў" (больш двух дзясяткаў дамоў). Забудоўшчыкамі выступяць УКБ Смалявіцкага раёна і аблвыканкама.

Усё гэта шматкватэрная забудова. Аднак у гарадах-спадарожніках прадугледжаны ўчасткі пад індывідуальную забудову. Асабіста мне імпануюць хаты да пяці паверхаў, яшчэ лепш - сядзібная забудова і таунхаусы. Падобнае жыллё больш камфортнае. І ў вобласці ёсць нядрэнныя прыклады такіх аб'ектаў — таунхаусы ў Астрашыцкім Гарадку.

- А сацыяльная інфраструктура? Тыя ж дзіцячыя сады і школы.

- Лагічна, што калі дом ўзводзіцца для жыхароў сталіцы, горад павінен прымаць удзел у будаўніцтве інфраструктуры. Пра гэта мы неаднаразова гаварылі на нарадах рознага ўзроўню. Нашу пазіцыю падтрымалі. Указам Прэзідэнта № 267 ад 15 ліпеня 2019 года прадугледжаны ўдзел Мінска ў фінансаванні будаўніцтва аб'ектаў сацыяльнай, інжынернай, транспартнай інфраструктуры і добраўпарадкавання тэрыторый у гарадах-спадарожніках. З'явіўся механізм фінансавання такіх работ, магчымасць міжбюджэтнага трансферу. Ёсць дамоўленасць, што часткова сродкі выдзеліць сталіца, часткова - вобласць.

- Жыхары гарадоў-спадарожнікаў нярэдка наракаюць на недахоп гандлёва-забаўляльных аб'ектаў. Ці прадугледжаны такія ў Рудзенску і Смалявічах?

- У праекце дэталёвай планіроўкі прадугледжаны грамадскія цэнтры, дамы культуры з кінатэатрамі, тыпавыя басейны, паліклінікі. Аднак будаўніцтва гэтых аб'ектаў будзе залежаць ад магчымасцяў фінансавання. Таксама праектам прадугледжаны гандлёвыя пляцоўкі. Буйныя гандлёвыя сеткі цікавяцца імі. У Смалявічах прадалі з аўкцыёну адну такую пляцоўку, ідуць перамовы наконт другой.

- Як будуць развівацца транспартныя сувязі паміж гарадамі-спадарожнікамі і сталіцай?

- У праекце прадугледжана будаўніцтва пуцей для хуткаснага трамвая з Зялёнага Луга ў Лагойск. Аднак сродкаў на рэалізацыю гэтай задумы пакуль няма. Што тычыцца іншых гарадоў-спадарожнікаў, з Мінскам у іх нядрэннае чыгуначнае паведамленне. А паміж сабой яны звязаны аўтамабільнымі дарогамі. Ёсць пытанні па грамадскім прыгарадным транспарце, але яго стане больш, калі павялічыцца насельніцтва гарадоў і, адпаведна, попыт на яго. Ужо ёсць дамоўленасць аб будаўніцтве ў Смалявічах аўтобуснай станцыі і закупцы электробусаў.

Чытаць 92 разоў

1